2025 Türkiye'de Çıkan Yangınlar
2025 yılı Türkiye için yangın açısından son derece zor geçti. Cumhuriyet tarihinin
yanan alan bakımından ikinci en büyük sezonu olarak kayıtlara geçti; 80 binden
fazla hektar orman ve kırsal alan kül oldu, on yedi vatandaşımız hayatını
kaybetti, on binlercesi evinden tahliye edildi. İzmir, Bursa, Manisa, Antalya,
Hatay başta olmak üzere yarıdan fazla il yangınla burun buruna geldi. Artan
sıcaklıklar, uzayan kuraklık dönemleri ve iklim değişikliği, bu çapta bir
sezonun artık istisna değil olağan hâle gelebileceğini gösteriyor.
Yangınla mücadele aslında sahada değil, haritada başlar. Bir bölgenin eğimi,
bakısı ve topografyası; alevlerin hangi yöne ne kadar hızlı yayılacağını, hangi
yamacın daha hassas olduğunu önceden söyleyebilir. Aşağıdaki haritalar,
Bursa'nın Gürsü–Kestel ve Harmancık bölgelerinde yaşanan 2025 yangınlarını
arazinin geometrisi ile birlikte okumayı amaçlıyor. Yanmış alanları topografyayla
üst üste koymak, yangının nasıl davrandığını anlamanın ve gelecekteki benzer
felaketlere karşı bir adım önde olmanın ilk yolu.
[ 01 / 04 ] · HARİTA
Bursa İli Eğim Haritası ve Yangın Sahaları
Bu harita, Bursa'nın Harmancık ve Gürsü/Kestel bölgelerinde arazinin ne kadar
dik ya da düz olduğunu gösterir. Koyu yeşilden kırmızıya uzanan renk skalası
düz ovalardan sarp yamaçlara doğru yükselişi temsil eder.
Neden önemli? Eğim, bir bölgenin tarıma elverişliliğinden
yerleşim planlamasına kadar pek çok şeyi belirler — özellikle de yangın
davranışını. Dik yamaçlarda alevler aşağıdan yukarıya doğru çok daha hızlı
yayılır. Haritadaki koyu kahverengi alanlar ise yanmış bölgeleri gösteriyor
ve eğimle yangın sahalarının ilişkisi açıkça görülebiliyor.
Ölçek1 : 100.000
Yıl2025
Kaynak VeriSYM (DEM)
YöntemArcGIS Slope
[ 02 / 04 ] · HARİTA
Bursa İli Bakı Haritası ve Yangın Sahaları
Bakı haritası, arazinin her noktasının hangi yöne baktığını gösterir —
kuzey, güney, doğu, batı ve aradaki ara yönler. Her renk bir yönü temsil eder,
böylece dağlık arazinin yüzü bir çırpıda okunabilir hâle gelir.
Neden önemli? Bir yamacın hangi yöne baktığı, aldığı güneş
miktarını, rüzgâr yönünü, nem oranını ve dolayısıyla üzerindeki bitki
örtüsünü doğrudan etkiler. Güneye bakan yamaçlar daha sıcak ve kuru olduğu
için yangına daha hassastır; kuzey yamaçları nemli ve serin kalır. Tarımdan
mimariye, ekolojiden afet yönetimine kadar çok geniş bir alanda
başvurulan temel haritalardan biridir.
Ölçek1 : 100.000
Yıl2025
Kaynak VeriSYM (DEM)
YöntemArcGIS Aspect
[ 03 / 04 ] · HARİTA
Karabük Yeşilköy Yangın Alanı Haritası
Temmuz 2025'te Karabük'ün Yeşilköy bölgesinde çıkan orman yangınının
etkilediği alanın uydu görüntüsü üzerinden çıkarılmış haritası. Yangın
öncesi ve sonrası uydu verilerinin karşılaştırılmasıyla yanan bölgenin
sınırları milimetrik olarak belirlenmiştir.
Neden önemli? Yanan alanın hektar cinsinden ölçülmesi,
yangın sonrası rehabilitasyon planlamasının ilk adımıdır. 6986 hektar
gibi çok büyük bir alan, uzun yıllar sürecek bir yeniden ağaçlandırma ve
ekosistem onarımı süreci anlamına gelir. Uydudan yapılan bu tür ölçümler
hızlı, doğru ve sahaya gitmeden yapılabildiği için afet yönetiminde
vazgeçilmez bir araçtır.
Yanan Alan6.986 ha
TarihTemmuz 2025
Kaynak VeriSentinel-2 L2A
YöntemdNBR Analizi
Petra Planlama bünyesinde Uluay Koçak Güvener liderliğinde hazırlanmıştır.
[ 04 / 04 ] · HARİTA
Tekirdağ Şarköy Yangın Alanı Haritası
Ağustos 2025'te Tekirdağ'ın Şarköy ilçesinde çıkan ve geniş bir kıyı
bölgesini etkileyen yangının uydu görüntüsünden çıkarılmış sınır
haritası. Marmara Denizi kıyısında, hem orman hem de tarım alanlarını
kapsayan yanmış bölge net şekilde tespit edilmiştir.
Neden önemli? 4.719 hektarlık alan, sadece
orman değil aynı zamanda tarım arazileri ve yerleşim yerlerine yakın
bölgeleri de kapsıyor. Bu tür kıyı yangınları, hem ekolojik hem de ekonomik
etkileri açısından farklı bir afet türü oluşturur. Uydudan elde edilen bu
veriler sigortacılıktan tarım sübvansiyonlarına kadar pek çok karar için
temel oluşturur.
Yanan Alan4.719 ha
TarihAğustos 2025
Kaynak VeriSentinel-2 L2A
YöntemdNBR Analizi
Petra Planlama bünyesinde Uluay Koçak Güvener liderliğinde hazırlanmıştır.
3 Boyutlu Kentsel Analizler
Karacabey ve Yıldırım için ArcGIS Pro üzerinde hazırladığım kapsamlı kentsel doku
analizleri. Çalışmalar; bina yüksekliklerinin 3 boyutlu ekstrüzyonla modellenmesi,
GHSL uydu tabanlı yükseklik verisinden kat sayısı sınıflandırması, arazi konturları,
mahalle sınırları ve önemli nokta (POI) katmanlarının tek bir sahnede bir araya
getirilmesiyle oluşturuldu.
Amaç, bir yerleşimin dikey ve yatay dokusunu -- binaların yoğunlaştığı alanları,
topografyayla ilişkisini ve kentsel yeşil/POI dağılımını -- tek bir görselde okunabilir
hale getirmekti.
01 · KAYNAK
Yükseklik Verisi
GHSL (Global Human Settlement Layer) — Copernicus Emergency Management Service'in bina yüksekliği raster verisi.
→
02 · İŞLEME
ArcGIS Pro
3D ekstrüzyon, kat sayısı sınıflandırması, kontur çizgileri ve POI katmanlarının çıkarılması.
→
03 · ÇIKTI
3D Görselleştirme
Sahne kompozisyonu, kamera açısı düzenlenerek statik 3D harita görsellerinin üretilmesi.
Kaynak veri: Copernicus GHSL — Global Human Settlement Layer
[ 01 / 02 ] · 3D ANALİZ
Karacabey 3D Kentsel Doku Analizi
Yerleşimin genel görünümü ile yakın plan bina/kat detayının üst üste sunulduğu
diptik bir kompozisyon. Üstteki geniş açı, ilçenin topografya ve yol ağıyla
ilişkisini; alttaki yakın plan ise mahalle ölçeğindeki bina yoğunluğunu gösteriyor.
Neden önemli? 3 boyutlu bina modellemesi, bir yerleşimin siluetini
ve yoğunluk dağılımını iki boyutlu haritaların veremeyeceği netlikte ortaya koyar.
Kat sayısı analizi ile birleştiğinde, kentsel dönüşüm ve altyapı planlaması için
somut bir zemin oluşturur.
BölgeKaracabey / Bursa
Kaynak VeriGHSL, OSM
YöntemArcGIS Pro 3D
KatmanlarBina, Kontur, POI
[ 02 / 02 ] · 3D ANALİZ
Yıldırım 3D Kentsel Doku Analizi
Yıldırım Belediyesi yarışma sahasının, bina kat verilerinin 3 boyutlu ekstrüzyonla
modellendiği geniş açılı ve yakın plan görünümleri. Sahil şeridi ve ana arter
boyunca yükselen yapı dokusu, mahalle içindeki alçak katlı dokuyla karşılaştırmalı
şekilde okunabiliyor.
Neden önemli? Aynı yönteme -- GHSL yükseklik verisi ve ArcGIS Pro
3D ekstrüzyonu -- dayanan bu ikinci analiz, farklı bir yerleşim dokusunda (kıyı
şeridine paralel yoğun yapılaşma) yöntemin tutarlılığını ve tekrarlanabilirliğini
gösteriyor.
BölgeYıldırım / Bursa
Kaynak VeriGHSL, OSM
YöntemArcGIS Pro 3D
KatmanlarBina, Kontur, Yol Ağı
