← Tüm çalışmalar
14 Ekim 2026 · İstanbul · 7 harita

Su, unutulan yolunu hatırladı

İstanbul’da 14 saat süren sağanak 1.277 su baskınına yol açtı ve iki kişinin hayatına mal oldu. Yağış kuzeye düştü, hasar ise üzeri yapılaşmış vadilerde yoğunlaştı. Bu seri, kentin altında kalan dere yataklarının izini sürüyor.

Tarih14 Ekim 2026
Bölgeİstanbul
AraçlarArcGIS Pro, Python
HazırlayanBerkay Kaya
Tüm haritalar · PDF 7 sayfa · 5,8 MB Proje raporu · Word 15 sayfa · 4,6 MB
1.277
Su baskını
14 saatte
264,5
kg/m² en yüksek yağış
Beykoz, 24 saat
398 km
Yapılaşma altında kalan
doğal dere ağı
%29
Drenaj hattına alçak
raylı sistem istasyonu

Yağış kuzeye düştü, hasar vadilere

14 Ekim 2026 Çarşamba günü sabah 06.00 ile akşam 20.00 arasında kesintisiz süren sağanak, İstanbul’da 1.277 su baskınına, 15 heyelana ve 47 mahsur kalma olayına yol açtı; 808 konut, 280 iş yeri ve 76 araç zarar gördü. Fatih’te 14 yaşındaki bir çocuk su birikintisinde elektrik akımına kapıldı, Sarıyer Ayazağa’da ise Dereboyu Caddesi’nde yolun karşısına geçmeye çalışan bir kişi sel sularına kapılarak hayatını kaybetti.

Bu seri, olayı yedi harita üzerinden okuyor: ne oldu, önceden riskli bilinen yerlerle ne kadar örtüştü, neden bu yerlerde yoğunlaştı ve bir sonraki selde neler risk altında. Ortaya çıkan tablo açık: İstanbul’da sel riski ilçe sınırlarından çok dere havzalarına bağlı.

01 · VERİ

Açık Veri

Copernicus DEM, ESA WorldCover, JRC GHSL, OpenStreetMap; Valilik ve İBB açıklamaları, 2009–2026 sel haberleri.

→
02 · ANALİZ

ArcGIS Pro & Python

D8 akış ağı, HAND yüzeyi, dere havzaları, yapılaşma dönemleri, geokodlama ve mekânsal kesişimler.

→
03 · ÇIKTI

7 Harita

A3 vektör paftalar, 3D vaka sahnesi ve yöntemi, bulguları ve sınırlılıkları içeren proje raporu.

Son 41 yılın en yüksek yağışlarından biri
[ 01 / 07 ] · HARİTA

Son 41 yılın en yüksek yağışlarından biri

Olay günü açıklanan sekiz yağış ölçümünden üretilen yağış yüzeyi ve haberlerden derlenen olay noktaları. Renk koyulaştıkça yağış artıyor; altın semboller can kaybını gösteriyor.

Bulgu. En yüksek değerler kuzeyde, Beykoz ve Sarıyer–Eyüpsultan hattında ölçüldü. Olay noktaları ise yağışın en yoğun olduğu kuzeyde değil, merkez ve batı ilçelerinde toplanıyor: yağış ile hasar aynı yerde yoğunlaşmadı.

Tarih14.10.2026
Kaynak VeriValilik, İBB
YöntemIDW enterpolasyon
Su Baskını1.277
Riskli bilinen yerler ile gerçekte etkilenenler
[ 02 / 07 ] · HARİTA

Riskli bilinen yerler ile gerçekte etkilenenler

İTÜ Afet Yönetimi Enstitüsü ve İBB AKOM’un Mart 2026’da yayımladığı ilçe bazlı sel riski sıralaması (kırmızı tonlar) ile 14 Ekim’de su baskınlarıyla haberlere yansıyan ilçelerin (altın sınır) karşılaştırması.

Bulgu. En riskli on ilçeden dördü (Fatih, Bahçelievler, Bayrampaşa, Esenler) 14 Ekim’de etkilendi. En düşük riskli beş ilçeden biri olan Sarıyer ise günün en ağır noktası oldu. İlçe ölçeği, vadi tabanı gibi yerel koşulları gizleyebiliyor.

Risk VerisiİTÜ – AKOM
Ölçekİlçe
Etkilenen İlçe10
Örtüşme4 / 10
Su, unutulan yolunu hatırladı
[ 03 / 07 ] · HARİTA

Su, unutulan yolunu hatırladı

Arazinin kendi drenaj ağı Copernicus yükseklik modelinden türetildi; bugünkü yapılaşma ve OpenStreetMap’teki derelerle karşılaştırılarak kentin altında kalan yataklar sınıflandırıldı.

Bulgu. Doğal dere ağının 398 km’si bugün yapılaşmanın altında; bunun 105 km’sinin hiçbir haritada izi yok. Can kaybının yaşandığı Ayazağa Dereboyu Caddesi, doğal dere hattına 9 metre uzaklıkta; haritalardaki en yakın dere ise 725 metre ötede.

Kaynak VeriCopernicus DEM, OSM
YöntemD8 akış, Strahler
Dere Ağı3.303 km
Gömülü398 km
Bir sonraki selde suyun yolundakiler
[ 04 / 07 ] · HARİTA

Bir sonraki selde suyun yolundakiler

Raylı sistem istasyonları, hastaneler, okullar ve alt geçitlerin en yakın drenaj hattına göre yüksekliği (HAND). Ne kadar alçaksa, su o kadar kolay ulaşır.

Bulgu. İncelenen 3.725 tesisin %14’ü drenaj hattına 6 metreden daha alçakta; raylı sistem istasyonlarında bu oran %29. Kurbağalıdere vadisindeki Göztepe, Ünalan ve Söğütlüçeşme istasyonları 14 Ekim’de etkilenmedi, ama yapısal olarak en açık noktalar arasında.

Kaynak VeriOSM, Copernicus DEM
YöntemHAND
Tesis3.725
Maruz Kalan537
Betonlaşmanın 50 yılı
[ 05 / 07 ] · HARİTA

Betonlaşmanın 50 yılı

JRC Global Human Settlement Layer verisiyle her alanın ilk yapılaştığı dönem (1975–2020) ve yapılaşma altında kalan dere yatakları. Alt şeritte her dönemde eklenen alan ayrıca gösteriliyor.

Bulgu. Yapılaşmış alan 365 km²’den 629 km²’ye çıktı (+%72). Bugün gömülü olan yatakların çevresi 1975’te zaten %45 yapılaşmıştı. Etkilenen ilçelerin büyüme hızı diğerlerinden yüksek değil: betonlaşma tek başına hasar dağılımını açıklamıyor.

Kaynak VeriGHSL R2023A
Dönem1975 – 2020
Çözünürlük100 m
Artış+%72
Farklı sokaklar, aynı dereler
[ 06 / 07 ] · HARİTA

Farklı sokaklar, aynı dereler

2009’dan bu yana altı büyük selde su baskınının haberlere yansıdığı yerler ve bu yerlerin bağlı olduğu dere havzaları. Havzalar etkilendikleri sel sayısına göre koyulaşıyor.

Bulgu. Ayamama Deresi havzası dört ayrı selde etkilendi (2009, 2022, 2023, 2026); Kâğıthane Deresi üç selde. Konumu bilinen 30 sel noktasının yarısı yalnızca dört havzada toplanıyor. Seller her seferinde farklı sokaklarda, ama aynı derelerde tekrar ediyor.

Dönem2009 – 2026
Sel6
Havza108
Nokta30
Ayazağa: derenin adı kaldı, yatağı kayboldu
[ 07 / 07 ] · HARİTA

Ayazağa: derenin adı kaldı, yatağı kayboldu

Serinin her aşamasında öne çıkan Ayazağa vadisinin 3 boyutlu görünümü: dere seviyesinin 3 metre yükselmesi senaryosunda suyun ulaşabileceği alan ve binalar.

Bulgu. Senaryoda su 1,94 km²’lik bir alana ulaşıyor ve 230 bina bu alanda kalıyor; 116’sında derinlik 2 metreyi aşıyor. Aynı vadide 2009’da Cendere yolu kapandı, 14 Ekim 2026’da araçlar sürüklendi ve bir kişi hayatını kaybetti.

Kaynak VeriOSM, Copernicus DEM
YöntemHAND senaryosu
Bina5.661
Senaryo+3 m

Sınırlılıklar ve notlar

  • Olay noktaları resmi hasar verisi değil; haberlerden derlenmiş ve mahalle ya da ilçe hassasiyetinde konumlandırılmıştır.
  • 30 m çözünürlüklü yükseklik modeli bir yüzey modelidir; yoğun yapılaşmada binalar akış yollarını etkileyebilir, sokak ölçeğindeki baskınlar yakalanamaz.
  • HAND yalnızca dere kaynaklı taşkın eğilimini gösterir; yüzey akışı ve kanalizasyon kapasitesi modele dahil değildir.
  • OpenStreetMap dere ve bina verileri eksik olabilir; “haritada izi yok” sınıfı kesin değil, olası gömülü yatakları gösterir.
  • Ayazağa 3D sahnesi bir hidrolik model değil, HAND tabanlı bir senaryodur.

Veri ve kaynaklar

İletişim

Birlikte bir harita çizmek ister misiniz?

E-POSTA
berkaykaya@datagrafya.org
INSTAGRAM · SİTE
@datagrafya
INSTAGRAM · KİŞİSEL
@berkaycls